جلسه هفتگی اخلاق عمومی با عنوان «شرح دعای هشتم صحیفه سجادیه» در مسجد حوزه علمیه حضرت قائم (عج) چیذر برگزار شد. آیت الله هاشمی علیا استاد اخلاق و مؤسس این حوزه، در این جلسه فراز «وَ نَعُوذُ بِکَ مِنْ... مِیتَةٍ عَلَی غَیْرِ عُدَّةٍ» را با موضوع «آمادگی برای مرگ» شرح داد.

ایشان ضمن تأکید بر لزوم آمادگی برای مرگ، به آیه شریفه 185 سوره آل عمران اشاره کرد و در تفسیر و توضیح آن گفت: هر انسانی طعم مرگ را می‌چشد و هرچه در این دنیا به قصد الهی انجام دهد، اجرش را به‌طور کامل دریافت می‌کند؛ خداوند اجر کسی را ناقص نمی‌دهد؛ چنان‌که خود فرمود: «فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ». وقتی خداوند حتی ذره‌ها را حساب می‌کند، حیف نیست فرصت‌های عمر بگذرد و انسان در وادی عبادت و بندگی خدا نباشد؟ البته خداوند تفضلا اجر می‌دهد و انسان درواقع استحقاق آن را ندارد. رحمت الهی حتی با رحمت پدر و مادر قابل قیاس نیست؛ نمی‌توان تصور کرد که چقدر خداوند بنده‌اش را دوست دارد. انسان‌هایی که در دنیا سعی و جهاد با نفس کردند که خدا را معصیت نکنند و او را اطاعت و بندگی کنند تا از آتش جهنم دور شوند، به تحقیق رستگارند؛ برخلاف آنهایی که همّشان فقط دنیا است و آخرت و مرگ و عقبات مرگ را فراموش کرده‌اند.

وی در ادامه به برخی از روایات درباره مرگ پرداخت: امام سجاد (ع) می‌فرماید که آدمیزاد سه لحظه بسیار سخت در پیش رو دارد. یکی از این لحظات، زمان مرگ است که ملک الموت را مشاهده می‌کند. لحظه سخت بعدی در قبر است، وقتی که او را بلند می‌کنند و سؤالاتی می‌پرسند. سومین لحظه زمانی است که در مقابل خدا قرار می‌گیرد و خدا با او صحبت می‌کند. در چنین موقعیتی گاهی آنقدر انسان از خدا شرمش می‌آید که شاید از جهنم سخت‌تر باشد؛ انسانی که یک عمر با خدا جنگیده و حال می‌خواهد او را ملاقات کند. در روایت دیگری آمده است که «هرگاه یکی از شما بمیرد، قیامتش برپا می‌شود و خوبی‌ها و بدی‌های خود را می‌بیند»؛ یعنی در همان ابتدای مرگ جای او را نشان می‌دهند که بهشتی و اهل سعادت است یا جهنمی و اهل شقاوت.

این استاد اخلاق نحوه آمادگی برای مرگ را نیز چنین عنوان کرد: استعداد برای مرگ به این صورت است که انسان اگر در اعتقادات ضعف دارد، آن را تکمیل کرده، ضعف‌های اخلاقی خود را نیز اصلاح کند؛ برای این امر، به کلاس اعتقادی و مواعظ اخلاقی نیاز است. انسان نباید در این مسیر دچار غفلت شود و همچون کفار و منافقان و گنهکاران و مغروران و عاشقان دنیا، مرگ را به فراموشی بسپارد؛ چنان‌که امیرالمؤمنین (ع) فرمود: «وَیلٌ لِمَن غَلَبَت عَلَیهِ الغَفلَةُ فَنَسِیَ الرّحلَةَ وَ لَم یَستَعِد». عاقل کسی است که در این فرصت‌ چند روزه عمر، از امکانات و مال و سلامت و همه داده‌های الهی به نفع خود و دیگران استفاده کند و فردایش بهتر از دیروز باشد. پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌فرماید: «کسی که دو روز او مساوی باشد، ضرر کرده است و آن که فردایش بدتر از دیروزش باشد، ملعون است». پیغمبر خدا (ص) روزی را که بر او طلوع کند در حالی که بر علم و قرب او به خدا نیفزاید، نامبارک می‌شمارد. با ایمان نزد خدا رفتن، زحمت و رنج می‌خواهد. روایتی هست که در آخر الزمان، ملائکه وقتی می‌بینند کسی جانش با ایمان بوده و مؤمن مرده است، تعجب می‌کنند که چطور یک انسانی در این طوفان دنیا و دار غرور و با وجود این‌همه شیاطین و خطرات، با ایمان از دنیا رفته است.